120 seconden

Een jaar bestaat uit 365 dagen; dat is 8760 uur en 525.600 minuten. Daarvan zijn wij maar twee minuten stil. In die twee minuten spreken wij niet, geven wij niet onze mening, willen wij niet een ander overtuigen. In de stilte drukken wij onszelf niet uit maar geven uitdrukking aan de verschrikkingen van de oorlog. We geven ruimte aan datgene wat wij niet kunnen begrijpen, wat wij niet kunnen bevatten, wat wij niet kunnen voelen. En toch voel je de oorlog. De oorlog blijft in de lucht en we horen haar pas als ieder ander stil is.

Als kind vond ik 4 mei erg moeilijk. Je zat ongemakkelijk op de bank te kijken naar de kranslegging op de dam en hoorde mensen die zeiden dat dit nooit meer mag gebeuren. Mama was altijd emotioneel en moest vaak huilen. Ik had vaak vragen maar kon ze niet stellen omdat je juist dan stil moest zijn. Waar kon ik in twee minuten aan denken? Mensen op televisie hadden het over het vieren van de vrede en de vrijheid, het gedenken van onze doden, ruimte maken voor het leed van de slachtoffers. Maar ik wist niet wat oorlog was, hoe kon ik dan in die twee minuten eraan denken? Ik had geen ervaring met zulk verlies, ik had geen herinneringen aan zulk verdriet, ik had geen gevoel bij zulke pijn. Hoe kon ik dan extra blij zijn met de vrede? Twee minuten aan iets denken waarvan je niet weet wat het is, is lang. Ik keek vaak naar de gezichten die op televisie waren getoond. Daar zag ik het leed, de pijn en de strijd. Bij hen is de oorlog nooit voorbij gegaan. Zij ademen haar iedere dag in en uit, niet alleen in de twee minuten.  Bij hen zag ik wat oorlog kon betekenen.

Nu ik wat ouder ben, kan ik dit moment gemakkelijker plaatsen. 4 mei gaat niet om mij of over mijn gevoel over de oorlog. 4 mei gaat om stil te staan bij een ander. Ik weet nu waarom mama altijd moet huilen, omdat ze aan opa denkt die als kind vastzat in een jappenkamp. Ik weet nu wat dankbaarheid voor vrijheid betekent, omdat ik mensen ken die niet in een vrij land leven. Ik weet nu wat het vieren van vrede betekent, omdat ik zie wat oorlog met mensen heeft gedaan.

Bevrijdingsfestival in Groningen

Vandaag vieren wij de vrede met festivals en muziek. Hoewel zo’n dag erg gezellig kan zijn, vooral als het mooi weer is, vind ik het lastig te begrijpen wat wij vieren. Ja, we zijn vrij en mogen van alles doen waar we zin in hebben. Maar wat betekent vrede? Leven wij wel in vrede als de oorlog zo dichtbij staat? Oorlog is niet alleen in het Midden-Oosten, Afrika of Oekraïene, maar ook in Nederland zijn er mensen die in een strijd zitten. Pesten is ook een vorm van geweld en zeker geen vorm van vrede. Kunnen wij wel vrede vieren als er nog zoveel onrecht, onrust en onderdrukking is?

Als ik aan dat alles probeer te denken, dan zijn twee minuten maar heel kort – en al snel klinkt het Wilhelmus weer. Wat ik bedoel is dat ik denk dat wij ons er bewuster van mogen zijn hoe wij leven. Wij leven in een land waar wij veel mogen, maar niet iedereen mag evenveel, niet iedereen is vrij. Daar staan wij eigenlijk maar twee van de meer dan 500.000 minuten bij stil, dat is best weinig. Misschien mogen wij daar wel vaker aan denken. Dat is in iedergeval mijn voornemen voor vandaag en de rest van de maand mei. Ik wil iedere dag even, al is het maar de twee minuten onder het tandenpoetsen, niet aan mijzelf denken maar aan de anderen die het moeilijk hebben.

Doe je mee?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s